Spójrz w lustro…


Oceniani jesteśmy praktycznie na każdym kroku: w pracy, domu, przez przyjaciół i otoczenie, w którym żyjemy.  Jesteśmy oceniani i sami oceniamy innych. Nie ma w tym nic złego, o ile oceny, których dokonujemy są obiektywne.

Jednak jak często oceniamy samych siebie?

Jak często Ty dokonujesz Samooceny?

Samoocenę można ująć jako postawę, czyli to, co czujesz i myślisz wobec siebie samego i swoich możliwości albo określić jako stosunek do ludzi wokół i do świata. A stosunek ten jest uzależniony od Twojej subiektywnej oceny. Można więc w tym przypadku mówić o samoocenie pozytywnej lub negatywnej. Jej rodzaj jest wypadkową dwóch czynników. Po pierwsze, dużą rolę odgrywają tutaj wcześniejsze doświadczenia, czyli skutki Twoich działań (powodzenia lub niepowodzenia z przeszłości). Po drugie, są one oceniane przez pryzmat ideałów, wzorców i oczekiwań osób ważnych (np. rodziców, wychowawców).

Samoocena nie jest ukształtowana raz na zawsze. Podlega ona różnym zmianom w ciągu życia. Można mówić o jej chwiejności lub stabilności, czyli o zmianach w poziomie samooceny pod wpływem aktualnych sukcesów lub niepowodzeń.

Niska samoocena może mieć wpływ na nasze funkcjonowanie. Sprawa więc nie jest błaha, dlatego też warto być wyczulonym na obniżenie poczucia własnej wartości. Nieokreślony wstyd, brak wiary we własne siły, niezadowolenie z siebie, ciągłe porównywanie się z innymi, a w związku z tym krytykowanie siebie, mogą stanowić oznaki niskiej samooceny. Tworząc skrzywiony obraz własnej osoby, skazujesz się na stałe odczuwanie smutku i odbierasz sobie naturalną radość życia.

Poniżej przedstawiamy Kwestionariusz do przeprowadzenia własnej Samooceny oraz kilka ćwiczeń mających na celu zbudowanie konstruktywnego obrazu siebie.

Tak jak przy każdym ćwiczeniu, do którego Cię zapraszamy tutaj również zachęcamy do szczerości, tylko wtedy masz pewność że Twoja Samoocena będzie prawdziwym odbiciem Twojego „JA” w lustrze.

NARZĘDZIE WSPOMAGAJĄCE SAMOOCENĘ

Poniżej przedstawiono 20 różnych cech, które charakteryzują ludzi. Proszę określić, w jakim stopniu każda z cech opisuje Ciebie w obecnym momencie życia.

W tym celu proszę użyć skali: taki(a) właśnie jestem/raczej jestem taki(a)/jestem taki(a) w przeciętnym stopniu/raczej nie jestem taki(a)/zupełnie taki(a) nie jestem.

 

 

CECHA

 

 

Taki(a)

właśnie

jestem

 

Raczej taki(a)

jestem

 

Jestem

taki(a) w przeciętnym

stopniu

Raczej nie jestem taki(a) Zupełnie

taki(a)

nie jestem

Trudno powiedzieć

 

Odpowiedzialny(a)
Zniechęcony(a)
Niedoceniany(a)
Nieasertywny(a)
Zaradny(a)
Nerwowy(a)
Zamknięty(a)
Pewny(a) siebie
Pełny(a) obaw
Pogodny(a)
Aktywny(a)
Nieufny(a)
Pełen(a) optymizmu
Unikający(a) wyzwań
Angażujący(a) się w sprawy innych
Oczekujący(a) zwykle porażki
Dobrze zorganizowany(a)
Nie mający(a) siły przebicia
Interesujący(a) innych
Otwarty(a) na nowe doświadczenia

Ćwiczenie 1

Pierwszym ćwiczeniem, które chcemy Ci zaproponować jest skupienie się na swoich pozytywnych cechach i wypisanie ich jak najwięcej w tabeli poniżej. Możesz wypisać te, o których sam uważasz, że je posiadasz, jak i te, które przypisują Ci inni. Potem oceń je, w jakich sytuacjach ta cecha może być przydatna, a kiedy może nawet zaszkodzić.

 
 

Moje pozytywne cechy

Kiedy ta cecha może mi pomóc? Kiedy ta cecha może mi zaszkodzić?

Ćwiczenie 2

Wybierz trzy cechy, jakie chciałbyś/chciałabyś posiadać. Następnie przemyśl to, jak tę cechę widzisz u innych osób, w jaki sposób się u nich ujawnia, jak się wtedy zachowują, jak reaguje na nie otoczenie. Potem określ, czy ta cecha ujawnia się u Ciebie.

Cecha pozytywna Przejawy cechy u innych osób  

Moje przejawy tej cechy

Podczas myślenia o sobie i swoim zachowaniu, poza zaletami, często skupiamy się na swoich cechach negatywnych. Skupiamy uwagę na tym, co chcielibyśmy w sobie poprawić, jednak tak jak zalety mogą nam czasem zaszkodzić, tak również wady mogą mieć wymiar pozytywny.

Ćwiczenie 3

Wypisz swoje cechy negatywne, zarówno te, o których sam uważasz, że je posiadasz, jak i te, które przypisują Ci inni. Następnie dokonaj oceny, w jakich sytuacjach ta cecha może ci zaszkodzić, a w jakich sytuacjach może ci pomóc.

Moje negatywne cechy Kiedy ta cecha może mi zaszkodzić? Kiedy ta cecha może mi pomóc?

Ćwiczenie 4

Spójrz teraz w lustro. Wypisane poniżej pytania dotyczą różnych właściwości człowieka, jego cech, poglądów, postaw i opinii. Odpowiadając na te pytania, masz okazję zastanowić się nad sobą. Listę poniższych pytań możesz uzupełnić – im więcej pytań sobie zadasz i udzielisz szczerych odpowiedzi tym lepiej.

  1. Co Ci się w Tobie najbardziej podoba?
  2. Co Ci się w Tobie nie podoba (lub najmniej podoba)?
  3. Co najbardziej lubisz u innych ludzi?
  4. Czego najbardziej nie lubisz u innych ludzi?
  5. Co się rozwesela? W jaki sposób się odprężasz?
  6. Co Cię denerwuje?
  7. Co czujesz wobec siebie?

kocham siebie

lubię siebie

lubię siebie, ale są takie rzeczy, które w sobie nie lubię

nie przepadam za sobą

  1. Jakie są główne powody, dla których takie właśnie uczucie odczuwasz najczęściej wobec siebie?
  2. Co chciałbyś przede wszystkim rozwijać w sobie?
  3. Jaką swoją cechę chciałbyś przede wszystkim wyeliminować?

Ćwiczenie 5

Teraz, gdy odpowiedziałeś na powyższe pytania, łatwiej będzie Ci uporać się z tym ćwiczeniem. Poniżej napisz 10 oddzielnych zdań najlepiej określających Ciebie (stwierdzenia te powinny być zwięzłe).

  1. ……………………………………………………………………………………………………………………………………
  2. ……………………………………………………………………………………………………………………………………
  3. ……………………………………………………………………………………………………………………………………
  4. ……………………………………………………………………………………………………………………………………
  5. ……………………………………………………………………………………………………………………………………
  6. ……………………………………………………………………………………………………………………………………
  7. ……………………………………………………………………………………………………………………………………
  8. ……………………………………………………………………………………………………………………………………
  9. ……………………………………………………………………………………………………………………………………
  10. ……………………………………………………………………………………………………………………………………

 

Za Tobą 5 potężnych ćwiczeń.  Opisz w jednym zdaniu co teraz czujesz?

Czy obraz Samego Siebie uległ zmianie po wykonaniu powyższych ćwiczeń ?

Wróć do tych ćwiczeń za jakiś czas i przeprowadź je wszystkie od początku, następie porównaj z tymi wykonanymi dzisiaj – jesteśmy Pewne, że będziesz zaskoczony jak bardzo zmienił się obraz Samego Siebie na przestrzeni czasu.

Autor: Katarzyna Paszek